بارکدخوان دوبعدی
بارکدخوان چیست ؟
بارکدخوان یا Barcode Scanner دستگاهی است که اطلاعات موجود در یک بارکد را شناسایی و به دادهای قابل پردازش برای کامپیوتر، صندوق فروشگاهی، لپتاپ، سیستم فروش یا نرمافزار مدیریت موجودی تبدیل میکند.
بارکد میتواند به شکل خطوط عمودی، مربعهای دوبعدی یا الگوهای پیچیدهتر روی کالا، بستهبندی، فاکتور، برچسب یا صفحه نمایش قرار داشته باشد.
در یک سیستم فروشگاهی، برای مثال، زمانی که اپراتور بارکد محصول را با بارکدخوان فروشگاهی اسکن میکند، اطلاعات کد به نرمافزار فروش منتقل شده و سیستم میتواند محصول، قیمت، موجودی و سایر اطلاعات ثبتشده را نمایش دهد.
به همین دلیل، بارکدخوان تنها یک وسیله برای خواندن خطوط روی کالا نیست؛ بلکه بخشی از زنجیره شناسایی خودکار کالا، فروش، انبارداری و مدیریت اطلاعات محسوب میشود.
بارکدخوان دوبعدی چیست؟ بررسی کامل، کاربردها، مزایا و راهنمای خرید
امروزه بارکدها فقط به خطوط سیاه و سفید روی بستهبندی محصولات محدود نمیشوند. با گسترش استفاده از QR Code، Data Matrix، PDF417 و سایر کدهای دوبعدی، نیاز به دستگاههایی که بتوانند این نوع کدها را با سرعت و دقت بالا اسکن کنند نیز افزایش پیدا کرده است.
بارکدخوان دوبعدی یا 2D Barcode Scanner دستگاهی است که با استفاده از فناوری تصویربرداری، اطلاعات موجود در کدهای دوبعدی را شناسایی و به سیستم منتقل میکند. برخلاف بسیاری از بارکدخوانهای تکبعدی که برای خواندن بارکدهای خطی طراحی شدهاند، بارکدخوان دوبعدی میتواند اطلاعات بیشتری را از کدهای دوبعدی دریافت کند.
اما آیا هر بارکدخوان دوبعدی برای هر کسبوکاری مناسب است؟ آیا برای فروشگاه فقط باید به قابلیت خواندن QR Code توجه کرد؟ تفاوت بارکدخوان دوبعدی با بارکدخوان تکبعدی دقیقاً چیست؟
در این مقاله این موارد را از دید یک خریدار واقعی بررسی میکنیم تا قبل از خرید بارکدخوان دو بعدی بتوانید انتخاب دقیقتری داشته باشید.
بارکدخوان دوبعدی چیست؟
بارکدخوان دوبعدی
بارکدخوان دوبعدی دستگاهی برای اسکن و رمزگشایی بارکدهای دو بعدی است. این دستگاه معمولاً به جای تکیه بر یک خط اسکن، تصویر کد را دریافت و اطلاعات موجود در آن را پردازش میکند.
به همین دلیل، یک بارکدخوان دوبعدی میتواند طیف گستردهای از کدها مانند:
- QR Code
- Data Matrix
- PDF417
- Aztec
- و بسیاری از فرمتهای رایج بارکدهای خطی
را در مدلهای مختلف پشتیبانی کند.
نکته مهم این است که «دوبعدی بودن» صرفاً به معنی خواندن QR Code نیست. قابلیتهای واقعی دستگاه به موتور اسکن، نرمافزار، فرمتهای قابل پشتیبانی و مشخصات مدل بستگی دارد.
بنابراین هنگام خرید نباید صرفاً به عبارت «بارکدخوان 2D» روی جعبه توجه کنید.
بارکدخوان دوبعدی چگونه کار میکند؟
بارکدخوانهای دوبعدی معمولاً از یک موتور تصویربرداری (Imager) برای دریافت تصویر استفاده میکنند.
فرآیند اسکن را میتوان به شکل ساده در چند مرحله توضیح داد:
- دستگاه تصویر بارکد را دریافت میکند.
- نرمافزار داخلی، الگوی موجود در تصویر را شناسایی میکند.
- اطلاعات ذخیرهشده در بارکد رمزگشایی میشود.
- داده استخراجشده از طریق رابط ارتباطی به کامپیوتر، صندوق فروشگاهی، لپتاپ، تبلت یا سیستم مورد استفاده منتقل میشود.
به همین دلیل است که بارکدخوانهای تصویری دوبعدی در بسیاری از محیطهای کاری انعطاف بیشتری نسبت به مدلهای قدیمیتر دارند.
تفاوت بارکدخوان تک بعدی و دوبعدی چیست؟
مهمترین تفاوت در نوع کدهایی است که دستگاه میتواند بخواند.
بارکدهای تکبعدی یا 1D مانند EAN، UPC و Code 128 اطلاعات را در قالب الگوهای خطی ذخیره میکنند.
در مقابل، بارکدهای دوبعدی یا 2D اطلاعات را در دو بعد ذخیره میکنند و معمولاً ظرفیت بیشتری برای نگهداری داده دارند.
| ویژگی | بارکدخوان تکبعدی | بارکدخوان دوبعدی |
|---|---|---|
| خواندن بارکدهای خطی | بله | بله، در بسیاری از مدلها |
| خواندن QR Code | معمولاً خیر | بله |
| خواندن Data Matrix | خیر | بله، در مدلهای پشتیبانیکننده |
| خواندن PDF417 | معمولاً خیر | در مدلهای پشتیبانیکننده |
| کاربرد | فروشگاهها و سیستمهای ساده | فروشگاه، انبار، درمان، لجستیک و صنایع مختلف |
| انعطافپذیری | محدودتر | بیشتر |
| اسکن کد روی نمایشگر | بسته به فناوری | معمولاً مناسبتر |
بنابراین اگر در مجموعه شما علاوه بر بارکدهای معمولی، از QR Code یا Data Matrix استفاده میشود، انتخاب یک بارکدخوان دوبعدی منطقیتر است.
انواع بارکدهای دوبعدی
یکی از اشتباهات رایج در هنگام خرید این است که تصور کنیم تمام بارکدهای دوبعدی یکسان هستند.
در واقع، فرمتهای مختلفی وجود دارند و هرکدام کاربرد خاص خود را دارند.
QR Code
QR Code یکی از شناختهشدهترین انواع کدهای دوبعدی است.
این کد را در وبسایتها، تبلیغات، پرداختها، بستهبندی، منوهای دیجیتال، احراز اطلاعات و بسیاری از کاربردهای دیگر مشاهده میکنیم.
یکی از ویژگیهای مهم QR Code این است که میتواند اطلاعاتی مانند لینک، متن و دادههای مختلف را در خود ذخیره کند.
Data Matrix
Data Matrix یکی دیگر از انواع مهم بارکدهای دوبعدی است که بهخصوص در محیطهای صنعتی و زنجیره تأمین کاربرد دارد.
نسخههای مبتنی بر استاندارد GS1 میتوانند اطلاعاتی مانند شناسه کالا، شماره سریال، شماره بچ یا لات و تاریخ انقضا را در خود جای دهند.
PDF417
PDF417 نوع دیگری از بارکد دوبعدی است که میتواند حجم نسبتاً زیادی از اطلاعات را در خود جای دهد و در برخی کاربردهای شناسایی و اسناد مورد استفاده قرار میگیرد.
Aztec
Aztec نیز یک نوع بارکد دوبعدی است که در برخی سیستمهای بلیت، حملونقل و کاربردهای شناسایی مورد استفاده قرار میگیرد.
بنابراین هنگام خرید، بهتر است به جای اینکه فقط بپرسید «این دستگاه دوبعدی است؟»، مشخص کنید چه نوع بارکدهای دوبعدی را پشتیبانی میکند؟
بارکدخوان دوبعدی چه کاربردهایی دارد؟
کاربرد بارکدخوان دوبعدی فقط به فروشگاه محدود نمیشود.
امروزه این دستگاهها در بسیاری از کسبوکارها و سازمانها مورد استفاده قرار میگیرند.
۱. فروشگاهها و فروشگاههای زنجیرهای
یکی از رایجترین کاربردهای بارکدخوان دوبعدی در سیستمهای فروشگاهی است.
در فروشگاه ممکن است علاوه بر بارکدهای معمولی، QR Code یا کدهای دوبعدی روی محصولات و اسناد وجود داشته باشد.
استفاده از بارکدخوان دوبعدی میتواند باعث شود یک دستگاه، طیف بیشتری از کدها را پوشش دهد.
اگر قصد تجهیز صندوق فروشگاهی را دارید، مطالعه مقاله [انواع بارکدخوان] میتواند قبل از انتخاب دستگاه دید بهتری درباره مدلهای مختلف در اختیار شما قرار دهد.
۲. انبارداری
در انبار، سرعت و دقت ثبت کالا اهمیت زیادی دارد.
بارکدخوان دوبعدی میتواند برای دریافت اطلاعات کالا، کنترل موجودی، ثبت ورود و خروج و شناسایی محصولات استفاده شود.
در سیستمهای انبارداری پیشرفته، انتخاب دستگاه مناسب باید بر اساس شرایط محیط، فاصله اسکن، میزان استفاده روزانه و نوع بارکدهای مورد استفاده انجام شود.
۳. داروخانه و حوزه سلامت
بارکدهای دوبعدی در حوزه سلامت اهمیت زیادی پیدا کردهاند؛ بهخصوص در کاربردهایی که نیاز به ثبت اطلاعاتی مانند شناسه، شماره سریال، بچ و تاریخ انقضا وجود دارد.
GS1 نیز استفاده از بارکدهای دوبعدی برای نگهداری برخی اطلاعات محصول مانند GTIN، شماره سریال، بچ/لات و تاریخ انقضا را توضیح داده است.
در چنین محیطهایی صرفاً «دوبعدی بودن» دستگاه کافی نیست و باید فرمت دقیق بارکد مورد نیاز و نحوه انتقال داده نیز بررسی شود.
۴. لجستیک و حملونقل
در بخش لجستیک، تعداد زیادی کالا، بسته و مرسوله باید در مدت کوتاه شناسایی و ثبت شوند.
بارکدخوان دوبعدی میتواند برای ثبت اطلاعات مرسوله، کنترل کالا و مدیریت جریان ورود و خروج مورد استفاده قرار گیرد.
۵. تولید و خطوط صنعتی
در خطوط تولید میتوان از بارکدهای دوبعدی برای شناسایی محصول، قطعات، سری ساخت و اطلاعات مرتبط با فرآیند تولید استفاده کرد.
در این محیطها مقاومت دستگاه در برابر ضربه و شرایط کاری اهمیت بیشتری پیدا میکند.
مزایای بارکدخوان دوبعدی چیست؟
خواندن انواع بیشتری از کدها
مهمترین مزیت، پشتیبانی از بارکدهای دوبعدی در کنار بارکدهای خطی در بسیاری از مدلهاست.
امکان اسکن QR Code
اگر کسبوکار شما با QR Code سروکار دارد، بارکدخوان دوبعدی گزینه مناسبتری نسبت به مدلهای صرفاً تکبعدی است.
خواندن بارکد از روی صفحه نمایش
بسیاری از بارکدخوانهای تصویری میتوانند بارکد را از روی نمایشگر موبایل، تبلت یا مانیتور بخوانند؛ البته این قابلیت باید در مشخصات مدل مورد نظر بررسی شود.
انعطافپذیری بیشتر
با انتخاب یک مدل مناسب، میتوان هم بارکدهای خطی و هم انواع مختلف بارکدهای دوبعدی را با یک دستگاه اسکن کرد.
مناسب برای کسبوکارهای در حال توسعه
اگر احتمال دارد در آینده سیستم فروش یا انبار شما از QR Code یا بارکدهای دوبعدی استفاده کند، خرید یک بارکدخوان دوبعدی میتواند انتخاب آیندهنگرانهتری باشد.
آیا بارکدخوان دوبعدی برای فروشگاه بهتر است؟
پاسخ کوتاه این است: در بسیاری از فروشگاهها بله، اما نه لزوماً برای همه.
اگر تمام محصولات فروشگاه فقط بارکدهای خطی استاندارد دارند و هیچ نیازی به QR Code یا سایر کدهای دوبعدی ندارید، ممکن است یک بارکدخوان تکبعدی اقتصادی تمام نیاز شما را برطرف کند.
اما اگر علاوه بر بارکد کالا با QR Code، بارکدهای دوبعدی، کدهای روی صفحه موبایل یا فرمتهای متنوعتر سروکار دارید، بارکدخوان دوبعدی انتخاب منطقیتری است.
پس خرید گرانتر صرفاً به دلیل «دوبعدی بودن» همیشه تصمیم درستی نیست.
نیاز واقعی کسبوکار باید تعیینکننده مدل دستگاه باشد.
هنگام خرید بارکدخوان دوبعدی به چه نکاتی توجه کنیم؟
اگر قصد خرید بارکدخوان دوبعدی دارید، این موارد را بررسی کنید:
۱. نوع بارکدهای قابل پشتیبانی
مهمترین مورد همین است.
بررسی کنید دستگاه دقیقاً از QR Code، Data Matrix، PDF417، Aztec و بارکدهای خطی مورد نیاز شما پشتیبانی میکند یا خیر.
۲. سرعت اسکن
در محیطهایی مانند فروشگاههای پرتردد، انبار و مراکز توزیع، سرعت اسکن اهمیت زیادی دارد.
۳. فاصله اسکن
اگر قرار است کاربر کالا را از فاصله بیشتری اسکن کند، مشخصات مربوط به فاصله خواندن را بررسی کنید.
۴. اسکن از روی نمایشگر
اگر مشتریان یا کارکنان قرار است کد را از روی موبایل یا مانیتور نمایش دهند، حتماً این قابلیت را بررسی کنید.
۵. نوع اتصال
مدلهای مختلف میتوانند از رابطهایی مانند:
- USB
- RS-232
- Bluetooth
- Wireless
استفاده کنند.
انتخاب نوع اتصال باید با سیستم فروش، کامپیوتر یا دستگاه مقصد سازگار باشد.
۶. طراحی و مقاومت بدنه
برای محیطهای پرتردد یا صنعتی، مقاومت بدنه اهمیت زیادی دارد.
یک دستگاه مناسب برای صندوق فروشگاهی الزاماً بهترین انتخاب برای انبار یا خط تولید نیست.
۷. قابلیت تنظیمات
برخی بارکدخوانها امکان تنظیم Prefix، Suffix، نوع انتقال داده و سایر پارامترها را دارند.
این قابلیتها در زمان اتصال دستگاه به نرمافزارهای فروشگاهی و سازمانی میتوانند بسیار کاربردی باشند.
بارکدخوان دوبعدی سیمی بهتر است یا بیسیم؟
انتخاب بین مدل سیمی و بیسیم کاملاً به محیط استفاده بستگی دارد.
بارکدخوان دوبعدی سیمی برای میز صندوق، فروشگاهها و محیطهایی که دستگاه معمولاً در یک نقطه ثابت قرار دارد، انتخاب ساده و قابل اتکایی است.
در مقابل، بارکدخوان دوبعدی بیسیم آزادی حرکت بیشتری در اختیار کاربر قرار میدهد و برای انبارها، فروشگاههای بزرگ و محیطهایی که اپراتور باید دستگاه را جابهجا کند، میتواند گزینه مناسبتری باشد.
اگر بین این دو مدل مردد هستید، بهتر است قبل از خرید، مقاله [بارکدخوان بیسیم چیست؟] را نیز مطالعه کنید.
بارکدخوان دوبعدی رومیزی یا دستی؟
این انتخاب نیز به نوع استفاده بستگی دارد.
بارکدخوان دستی
مدلهای دستی برای زمانی مناسب هستند که اپراتور باید دستگاه را بردارد و بارکد کالا را اسکن کند.
این مدلها برای فروشگاه، انبار و بسیاری از محیطهای کاری کاربرد دارند.
بارکدخوان رومیزی
مدلهای رومیزی یا ثابت معمولاً روی میز قرار میگیرند و کاربر میتواند کالا را مقابل دستگاه قرار دهد.
این نوع بارکدخوان برای صندوقهای فروشگاهی پرتردد میتواند بسیار کاربردی باشد.
آیا بارکدخوان دوبعدی QR Code را میخواند؟
در صورتی که دستگاه واقعاً از QR Code پشتیبانی کند، بله.
اما بهتر است هنگام خرید مشخصات فنی دستگاه را بررسی کنید و صرفاً بر اساس عبارت «2D» تصمیم نگیرید.
همچنین باید توجه داشت که بارکدهای دوبعدی مختلف، استانداردها و ساختارهای متفاوتی دارند. برای مثال، GS1 بین GS1 DataMatrix و QR Code مبتنی بر GS1 Digital Link تفاوت قائل میشود و کاربرد و ساختار داده آنها یکسان نیست.
آیا همه بارکدخوانهای دوبعدی یکسان هستند؟
خیر.
این یکی از مهمترین نکاتی است که هنگام خرید باید در نظر بگیرید.
دو دستگاه ممکن است هر دو «بارکدخوان دوبعدی» نامیده شوند، اما از نظر موارد زیر تفاوت زیادی داشته باشند:
- سرعت اسکن
- نوع موتور اسکن
- فرمتهای قابل پشتیبانی
- فاصله خواندن
- عملکرد در نور کم
- توانایی خواندن بارکدهای کمکیفیت
- اسکن از روی نمایشگر
- نوع اتصال
- مقاومت بدنه
- قابلیتهای نرمافزاری
- گارانتی و خدمات پس از فروش
به همین دلیل، انتخاب مدل مناسب باید بر اساس کاربرد واقعی انجام شود، نه فقط عنوان محصول.
بارکدخوان دوبعدی برای چه کسانی مناسب است؟
این دستگاه میتواند انتخاب مناسبی برای گروههای زیر باشد:
- فروشگاهها
- فروشگاههای زنجیرهای
- داروخانهها
- انبارها
- شرکتهای پخش
- مراکز لجستیک
- خطوط تولید
- مراکز خدماتی
- کسبوکارهایی که با QR Code کار میکنند
- مجموعههایی که احتمال استفاده از بارکدهای دوبعدی در آینده را دارند
اگر هنوز نمیدانید چه نوع دستگاهی برای کسبوکار شما مناسب است، پیشنهاد میشود ابتدا راهنمای خرید بارکدخوان را مطالعه کنید و سپس بر اساس نوع کاربری سراغ مدل مناسب بروید.
بارکدخوان دوبعدی را چگونه انتخاب کنیم؟
برای انتخاب درست، به جای اینکه از خودتان بپرسید:
«بهترین بارکدخوان دوبعدی کدام است؟»
این سؤالها را مطرح کنید:
چه نوع بارکدی قرار است اسکن کنم؟
روزانه چند بار اسکن انجام میدهم؟
فاصله اسکن چقدر است؟
دستگاه ثابت است یا باید جابهجا شود؟
آیا باید QR Code و Data Matrix را بخواند؟
آیا بارکد روی صفحه موبایل یا مانیتور نمایش داده میشود؟
آیا دستگاه باید بهصورت بیسیم کار کند؟
شرایط محیط کار چگونه است؟
پاسخ به این پرسشها انتخاب را بسیار سادهتر میکند.
جمعبندی؛ آیا خرید بارکدخوان دوبعدی ارزش دارد؟
اگر کسبوکار شما فقط با بارکدهای خطی ساده کار میکند، الزاماً نیازی به خرید مدل دوبعدی ندارید.
اما اگر با QR Code، Data Matrix، PDF417 یا سایر بارکدهای دوبعدی سروکار دارید، یک بارکدخوان دوبعدی میتواند انعطاف بسیار بیشتری در اختیار شما قرار دهد.
از طرف دیگر، خرید هر دستگاهی که روی آن عبارت «2D» نوشته شده نیز تصمیم مناسبی نیست. نوع موتور اسکن، فرمتهای قابل پشتیبانی، سرعت، فاصله خواندن، نوع اتصال، کیفیت ساخت و خدمات پس از فروش باید در کنار هم بررسی شوند.
برای مشاهده مدلهای مختلف میتوانید به صفحه [خرید بارکدخوان] مراجعه کنید و دستگاه را بر اساس نوع کاربری و امکانات مورد نیاز مقایسه کنید.
در نهایت، بهترین بارکدخوان دوبعدی لزوماً گرانترین مدل بازار نیست؛ بهترین مدل، دستگاهی است که دقیقاً با نیاز کاری شما، نوع بارکدها و محیط استفاده سازگار باشد.
سوالات متداول درباره بارکدخوان دوبعدی
بارکدخوان دوبعدی چیست؟
بارکدخوان دوبعدی دستگاهی تصویری برای شناسایی و رمزگشایی بارکدهای دو بعدی مانند QR Code و Data Matrix است. بسیاری از مدلهای دوبعدی میتوانند بارکدهای خطی را نیز بخوانند.
آیا بارکدخوان دوبعدی QR Code را میخواند؟
بله، مدلهایی که از QR Code پشتیبانی میکنند میتوانند این نوع کد را اسکن کنند. هنگام خرید باید مشخصات دقیق دستگاه بررسی شود.
تفاوت بارکدخوان دوبعدی با تکبعدی چیست؟
بارکدخوان تکبعدی عمدتاً برای بارکدهای خطی طراحی شده است، در حالی که بارکدخوان دوبعدی برای خواندن کدهای دوبعدی مانند QR Code و Data Matrix طراحی شده و در بسیاری از مدلها بارکدهای خطی را نیز پشتیبانی میکند.
آیا بارکدخوان دوبعدی میتواند بارکد موبایل را بخواند؟
بسیاری از بارکدخوانهای دوبعدی قابلیت اسکن کد از روی نمایشگر موبایل، تبلت و مانیتور را دارند؛ با این حال این ویژگی باید در مشخصات مدل مورد نظر بررسی شود.
آیا برای فروشگاه بارکدخوان دوبعدی بخریم؟
اگر فروشگاه شما علاوه بر بارکدهای خطی از QR Code یا سایر بارکدهای دوبعدی استفاده میکند، خرید بارکدخوان دوبعدی میتواند انتخاب مناسبی باشد. اگر فقط بارکدهای خطی استاندارد دارید، ممکن است یک مدل تکبعدی اقتصادی نیز نیاز شما را برطرف کند.
بارکدخوان دوبعدی سیمی بهتر است یا بیسیم؟
برای صندوق ثابت، مدل سیمی معمولاً انتخاب سادهای است. برای انبار یا محیطهایی که اپراتور باید آزادانه حرکت کند، مدل بیسیم میتواند کاربردیتر باشد.
مهمترین نکته در خرید بارکدخوان دوبعدی چیست؟
قبل از قیمت و ظاهر دستگاه، باید نوع بارکدهای مورد نیاز، سرعت اسکن، فاصله خواندن، نوع اتصال، امکان اسکن از روی نمایشگر و شرایط محیط کار را بررسی کنید.
